Musul Sorunu ve Atatürk  Bölüm:2 | Gazipaşa Gazetesi
Ana Sayfa
Ana Sayfa >>Musul Sorunu ve Atatürk Bölüm:2 01.05.2019 00:00

Musul Sorunu ve Atatürk Bölüm:2

Gerek Nasturi,gerekse Şeyh Sait isyanı yeni kurulan,henüz kendini yeni toparlamakta olan genç Türkiye Cumhuriyetini zayıflatmış ve yakın zamanda İngiltere ile Musul konusunu görüşecek olan hükümet için büyük bir dezavantaj olmuştur.

Gerek Nasturi,gerekse Şeyh Sait isyanı yeni kurulan,henüz kendini yeni toparlamakta olan genç Türkiye Cumhuriyetini zayıflatmış  ve yakın zamanda İngiltere ile Musul konusunu görüşecek olan    hükümet için büyük bir dezavantaj olmuştur.                                                                                                                                              

              Bu  iki isyandan sonra İngilizler açısından Türkiye ile Musul konusunu görüşme zamanı gelmişti.1912  Yılında Balkan savaşı-1914-1918 yılları arası 1.Dünya Savaşı ve 19 Mayıs 1919 ve 9 Eylül 1922 yılları arasında Türk kurtuluş  savaşlarını yapıp  son olarak Nasturi ve Şeyh Sait isyanlarıyla  da uğraşıp yorgun ve bedbin düşüp yüz binlerce  şehit ve gazi veren bir ulusla Musul meselesini görüşmek İngilizler için bulunmaz fırsattı.

             Lozan’da alınan karar gereğince Musul Sorunu İngiltere ve Türkiye arasında görüşmelerle çözülecekti.Sorunz İstanbul(Haliç) konferansında  çözülemeyince konu Akvam Cemiyeti Meclisine  gitti.Akvam Cemiyeti Meclisi üç tarafsız üye görevlendirerek Musul’a gönderdi.

             Bu kişilerin  verdiği İngiliz ve sömürgeci yanlısı raporlar sonunda Musul’da plebisit yapılmasının zorluğu gerekçe gösterilerek halkın görüşü sorulmamış ve Lozan’da karara bağlanan 5 yıllık İngiliz mandası süresinin  25 yıla çıkarılarak adaletsiz ve haksız bir şekilde Musul’un Irak’a bağlanması şeklinde karar vermiştir.

             Bu arada İngilizlerin arkası arkasına çıkarttığı Nasturi ve Şeyh Sait isyanları devletin elini, kolunu zayıflatmıştı,O günkü ekonomisi olmayan ve sadece halkın fedakarlığı ile kazanılmış bir         ölüm-kalım savaşı sonunda kurulmuş  bu yeni devlet o günün Büyük Britanya’sı ile  savaşı göze almak  ülke menfaatine olamazdı.              

            Mustafa Kemal Paşa Türk kurtuluş savaşı sırasında Yunan’ı denize döküp en şanlı komutanken bile hep  alınan kazanımları  tekrar kaybetmeme kaygusu içine girmiştir.Mustafa Kemal’in büyük zaferden sonra doğum yeri Selanik’i istememe sebebi budur.İşte bu kaygu Musul içinde ortaya çıkmış ve Musul için savaşı göze alan İngiltere  karşısında Musul’dan vazgeçmeyi ülke menfaatine daha uygun bulunmuştur.

             Milletler Cemiyetinin bu kararı karşısında ve o günkü İngiltere’nin gücü göz önüne alındığı zaman Türkiye Savaş yoluna başvuramazdı ve  5 Haziran 1926 günü Ankara Anlaşmasıyla Musul İngiliz mandaterliğinde Irak’a terk edilmek zorunda kalındı..Bu anlaşmaya göre  25 Yıl süreyle Musul’da  üretilecek petrolün %10 miktarı Türkiye’ye verilecekti.   

             Ancak Atatürk Musul’u hiç unutmadı.                             

                                                                                                                          Davamı Yarın.

http://www.gazipasagazetesi.net/
*Her hakkı saklıdır. İzinsiz gösterilemez, çoğaltılamaz..
haberyazilimi.com - Copyright Gazipaşa Gazetesi 2014